Inhoudsopgave:

De inhoudsopgave is tevens bladwijzer. Door te klikken op een van de paragrafen, wordt men doorverbonden naar de desbetreffende bladzijde.

Het Ambt Pelt

 

Neerpelt in Cijfers

 

De Gichten

Bronnen van het genealogisch onderzoek

 

Overzicht van de familie Buyvoet in het AMBT PELT 

 

1-     Overzicht : lijst van de familieleden met partner

2-     Overzicht van de huwelijken

3-     Compact gezinsrepertorium per gehuwd paar. 

4-     Lijst van de stamvaders

5-     Voorbeeld van afwijking in de gezinssamenstel.

 

De molen Buyvoets

 

Het Ambt Pelt

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Neerpelt  in cijfertjes

 

 

 

 

Tot aan  de  Franse Revolutie in 1794 behoorde  het Noorden van Belgisch Limburg tot het Land van Loon. Eerst in een onafhankelijk graafschap Loon, later in een graafschap ondergeschikt aan het Prinsbisdom Luik.  In het begin van de Luikse periode was het Land van Loon onderverdeeld  in  5 verschillende bestuurlijke rechtsgebieden, drossaardschappen of ambten genoemd: nl, Bilsen, Hasselt, Horne,  Montenaken, Pelt Grevenbroek en Stokkem.  Het Ambt Pelt  bestond uit de volgende gemeenten: Eksel, Hechtel, Kaulille, Kleine Brogel, Luyksgestel, Neerpelt, Overpelt en Wijchmaal. Dit rechtsgebied had 4 schepenbanken nl. Pelt ( Neerpelt, Overpelt, Kaulille en Kleine Brogel),  Eksel (Hechtel, Eksel), Wijchmaal en Luyksgestel,

Na de vele burentwisten  en onenigheden werd  in 1401 de  nabijgelegen  en zelfstandige heerlijkheid Grevenbroek  ingepalmd en bij het graafschap Loon gevoegd. Zodoende kwamen de gemeenten Achel,  Hamont en St.-Huibrechts-Lille erbij en werd het nieuwe rechtsgebied  Ambt Pelt -Grevenbroek genoemd.  Het bijgevoegde gedeelte Grevenbroek kreeg ook zijn eigen schepenbank en was gevestigd te Hamont,.

 

In 1962 handelde de licentiaatsverhandeling van lic. Hugo Spooren over  “De demografische ontwikkeling van het Ambt Pelt Grevenbroek’. Omdat ik me al jaren bezighield met stamboomonderzoek dacht ik dit snel over te kunnen doen want nu bestaat er toch een computer. Niet is minder waar. Onze wijze van verzamelen en verwerken van de informatie  gegevens was anders en de periode was vergroot. Indien ik het hele ambt  Pelt Grevenbroek aan cijfertjes moet onderwerpen moet ik eerst zorgen dat alle nodige gegevens in de computer zitten en dat duurt nog een tijdje. Maar met een huidig bestand van meer dan 60.000 namen ben ik nu in staat een vrij behoorlijk beeld te geven van Neerpelt,. Latere aanpassingen zijn niet uitgesloten.

De gegevens die we nu gebruiken omvatten een periode van ca. 1620 tot en met 1899,  en zijn gesorteerd onder de noemer : geboren of gestorven in Neerpelt.

 

Geboorten,

 

In die periode zijn er in Neerpelt 11.804 mensen geboren en/of begraven. Het betreft  6.055 mannen , 5.717 vrouwen en 32 kinderen doodgeboren waarvan het geslacht  niet is vermeld. Bij  de  geboorten zijn 227- twee of meerlingen gekend.

Er zijn 163 kinderen genoteerd onder naam van de moeder, hetgeen niet wil zeggen dat het allemaal natuurlijke kinderen zijn.

Van 11.790 personen is het geboortejaar en/of geboortedatum gekend.  Hiernaast  het verloop van deze geboorten in perioden van 20 jaren.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Figuur 1 :  Histogram verloop van de geboorten .

 

 

Gemiddelde leeftijd .

 

Het moeten moeilijke tijden geweest zijn waarbij ondervoeding en slechte hygiëne en ziektes  een belangrijke rol speelden in de levensverwachtingen . De cijfers spreken voor zich.  

Van 5509 personen kennen we hun juiste leeftijd. Hiervan haalden  837 kinderen niet eens hun eerste verjaardag en in totaal zijn  1760 mensen niet ouder zijn geworden dan  24 jaar. ( zie tabel 2).  De absolute cijfers zijn hoger omdat  slechts van de helft van onze populatie de geboorte- en overlijdensdata  gekend zijn.

Uitgerekend in procenten betekent dit dat ca 32 % niet ouder werd dan 24 jaar.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 Figuur 2 :  Histogram leeftijden.

Gemiddelde leeftijd : 44 jaar en 11 maanden !!!

Mannen : 44 jaren en 2 maanden , vrouwen 45 jaar en 9 maanden

 

 

Huwelijken

 

Vermits het aantal niet-gehuwden gekend is nl. 6452 personen moesten 5352 personen de bevolkingsaangroei verder zetten. Deze mensen hebben 3921 huwelijken laten registreren, waarvan een aantal na 1900.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Figuur 3:   Histogram van de huwelijken

 

Bij een aantal  huwelijken zijn slechts de data met is slechts één partner gekend. Onvolledige data zijn niet verwerkt. Mogelijke vervollediging zal geen afwijking van betekenis te weeg brengen in de gemiddelde waardes.

 

De huwelijksleeftijd

 

De moeilijke tijden om een bestaan op te bouwen en vrouw en kinderen een enigszins  behoorlijk toekomst te geven lag waarschijnlijkaan de basis van een relatief oudere leeftijd bij het aangaan van een huwelijk.  In totaal hebben we van  3041 personen de leeftijd kunnen bepalen bij het aangaan van het huwelijk.  Er is een plotse daling van deze leeftijd na 1900.. (figuur 5)

 

 

jaar	man	vrouw		aantal	Aantal
	Gem. Leeft,	Gem. leeft,		mannen	Vrouwen
1640-1659	22			1
1660-1679	21,5	21,3		2	3
1680-1699	25,36	22,97		13	29
1700-1719	27,91	27,25		40	59
1720-1739	29,13	26,26		45	50
1740-1759	29,19	27,88		61	69
1760-1779	30,45	28,85		79	84
1780-1799	30,5	28,19		100	110
1800-1819	33,83	29,31		146	144
1820-1839	32,3	29,06		141	158
1840-1859	33,75	29,59		191	209
1860-1879	33,06	28,35		165	187
1880-1899	31,73	28,01		272	302
1900-1910	28,45	23		162	219
	31,7	27,7		1418	1623

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Figuur 4:  Gemiddelde huwelijksleeftijd  van 1640 – 1910

 

blauw : mannen -  bruin vrouwen

 

 

Aantal huwelijken per persoon

 

We weten  dat  68 moeders gestorven zijn in het kraambed of kort daarna  hetgeen circa 3 overlijdens per 100 geboorten betekende  In een vast rollenpatroon waarbij de man zorgde voor het inkomen en de vrouw volledig van haar man afhankelijk was,  was bij het wegvallen van een van de partners hertrouwen meestal de beste keuze. 

 

Het aantal huwelijken kunnen we verdelen als volgt:

 

0   huwelijken  bij          6452    personen (overleden/ vrijgezel gebleven)

1                                     4906    personen

2                                     417      personen

3                                     28        personen

4                                     1          persoon

totaal                              11804  personen

 

Het totaal van 446 personen met 2 relaties of meer wordt verdeeld in 274 mannen en 172 vrouwen.

Het gemiddeld aantal kinderen per gezin berekenen wordt omwille van dit veelvuldig hertrouwen omslachtig,  quasi onmogelijk.  Wij hebben daarom in een andere benadering  nagegaan voor hoeveel kinderen een gehuwd persoon verantwoordelijk was onafhankelijk het aantal huwelijken , het zij man , hetzij vrouw.

 

Histogram op aantal kinderen  Neerpelt  tot 1900 

 

                     8176 personen              o  kinderen ten laste

                    767                                1

                   482                                2

                   424                                3

                   408                                4

                   378                                5

                   351                                6

                   278                                7

                   162                                8

                   150                                9

                    96                                 10

                    52                                 11

                    39                                 12

                    21                                 13

                     7                                  14

                     4                                  15

8                                                                                       16

1                                   19 

totaal   11.804 personen.

 

Bij meerdere huwelijken van een persoon kan bv .de man  totaal 19 kinderen hebben, maar zijn verschillende vrouwen  hebben er elk veel minder.

Wat meer rekenwerk leert ons dat een gehuwd persoon gemiddeld 4,34 kinderen ten laste had   Vermits een gezin bestaat uit man en vrouw kunnen we stellen dat een gemiddeld gezin te maken had met gemiddeld 8,7 geboortes.

 

Een minder aangename bedenking is dat bij de gemiddelde huwelijksleeftijd van  31,7 jaren voor mannen en 27,7 jaren voor vrouwen en bij een gemiddelde leeftijd van 44 jaar en 11 maanden  de man  gemiddeld slechts 13 jaren de vrouw  slechts 17 jaren de tijd kregen  om 8 tot 9 kinderen groot te brengen.

De keuze van de huwelijkspartner

 

De Neerpeltenaar zocht zijn man of haar vrouw niet allen rond te kerktoren. De 11.804 personen  die in aanmerking  komen voor onze statistiek werden op tal van plaatsen geboren en vestigden zich na huwelijk of verhuis van ouders in Neerpelt.

De voornaamste geboorteplaatsen  vermelden we hieronder in volgorde van belang.

 

 

 

Bovenstaand overzicht geeft toch een kleine indruk van de verhoudingen van de gemeentes onder elkaar. Van de  5352 personen die gezorgd hebben voor de  bevolkings-toename in Neerpelt er 2924 van buiten Neerpelt m.a.w. meer dan 54 %.

Men zou bijna zeggen, dank zij de buren hebben we het overleefd.

Opvallend is de geringe betrokkenheid van Luyksgestel dat toch tot het Ambt Pelt behoorde.

 

 

Het was ook mogelijk dat een Neerpeltenaar  met man of vrouw naar de vreemde trok en daar  begraven werd.  In de bovenstaande  tabel lezen we dat in Neerpelt 8880 personen geboren zijn. Hiervan hebben we van 4616 personen  de begraafplaats teruggevonden.

 

De voornaamste begraafplaatsen vermelden we hieronder in volgorde van belangrijkheid. Ook hier opvallend is de afwezigheid van Luyksgestel.

 

 

De keuze van de huwelijkspartner

 

De Neerpeltenaar zocht zijn man of haar vrouw niet allen rond te kerktoren. De 11.804 personen  die in aanmerking  komen voor onze statistiek werden op tal van plaatsen geboren en vestigden zich na huwelijk of verhuis van ouders in Neerpelt.

De voornaamste geboorteplaatsen  vermelden we hieronder in volgorde van belang.

 

 

 

 

Bovenstaand overzicht geeft toch een kleine indruk van de verhoudingen van de gemeentes onder elkaar. Van de  5352 personen die gezorgd hebben voor de  bevolkings-toename in Neerpelt er 2924 van buiten Neerpelt m.a.w. meer dan 54 %.

Men zou bijna zeggen, dank zij de buren hebben we het overleefd.

Opvallend is de geringe betrokkenheid van Luyksgestel dat toch tot het Ambt Pelt behoorde.

 

 

Welke families kwamen het meeste voor :

 

	Naam	1600-1800	1600-1900	1600-2000
1	Aerts	111	328<