De vier dorpen van de
Bank van Pelt


Het boek met bovengenoemde titel handelt over de bewoners van Neerpelt die in de 16e en 17e eeuw vanuit Pelt gemigreerd zijn naar de Noordelijke Nederlanden. De Bank van Pelt is een lokaal Registratiekantoor en Rechtscollege. De archieven van de Schepenbank Pelt in Hasselt bestaan voornamelijk uit Rolregisters en Gichtregisters. De heer Mertens vond in deze archieven ook vele gegevens over onze familieleden welke dan ook in zijn boek zijn opgenomen.
Dit uittreksel is vervaardigd december 2003 door Leo Bijvoet.

 

 

Title: 

De vier dorpen van de Bank van Pelt (16e - 17e eeuw)

Type of publication:

Bijdragen tot de geschiedenis van Pelt uitgegeven door het genootschap voor Geschiedenis en Volkskunde onder auspiciën van het Gemeentebestuur van Overpelt -1-.
Bijdrage tot de kennis van de Loonse Kempen en van de teutenhandel.
 

Author:

Jozef Mertens

Publisher:

Publikatie 14 van de v.z.w. MuseumKempenland te Lommel

Year of publishing:

Overpelt, 1984. Ook verschenen in het tijdschrift "Het oude land van Loon", jaargang 39, 1984.

ISBN code:

 

Relation Bijvoet family:

Namen en gegevens van familieleden die vanuit Pelt emigreerden naar plaatsen als Alkmaar, Spanbroek, Wognum en dergelijke.
 

Summary:

Voor dit boek zijn door de heer Mertens de archieven van de Bank van Pelt geheel uitgeplozen en geanalyseerd. In dit boek worden weer een aantal familieleden genoemd. Het boek is verdeeld in drie delen, te weten:
- Deel I: Het sociaal - economische leven in de 16e eeuw;
- Deel II: Vrachtrijders uit het noorden van het land van Loon;
- Deel III: De emigratie uit vier dorpen van Pelt 16e en 17e eeuw.
Elders op onze website worden de familieleden genoemd die in dit boek voorkomen.

 

 

Uit deel I en II zijn de volgende gegevens over onze familieleden gelicht.

 

De eerste helft van de 80-jarige oorlog (1568-1648)

bladzijde 29

 

In 1587 werd Neerpelt getroffen door een grote brand, die zo groot geweest moet zijn, dat veel gegevens te vinden zijn in de archieven. Over de brand zelf is in de archieven de volgende tekst te vinden:

"Anno 1587 den 24 may worde tot Pelt ende Neerpelt veel husingen affgebrant deur Hollantsche ruiters, sterk ses hondert peerden ende seven hondert voetvolcx, waer onder waren twee hondert musketiers......"

 

Herhaaldelijk, tot in 1596 toe werd naar de brand verwezen als grote ramp.

Marike Cluters en Jan Boyvoets van Neerpelt behoorden tot de velen die op de genoemde dag byden viant toegenaempt Guesen ... gansselyck affgebrant waren, met name huizen, schuren en ander timmerwerk. Hun beesten waren hen ontnomen (10:92; 72:79v).

 

De textielproductie en -handel in de Bank van Pelt

bladzijde 43

 

Diversche stucken laken, voor 82 3/4 gulden, werden gekocht door Heyn Boyvoets in 1581 van Peter Tielen van Maastricht (9:110;10:72v).

 

De vee- en teutenhandel - lakenverkopers

bladzijde 67

 

Omstreeks 1580 kochten Jan Peters en zijn metgesel (meervoud?) Thys Koyten, Hendryck en Lambrecht Boeyvoets, Jan Vrancken, Gerardt Strodeckers, Goirdt Mathussen en Jan Teeukens van Neerpelt voor meer dan 300 gulden laken van Paes Scouteten van Maastricht (9:152, 154v; 10:55v).

 

De eigen aard van de teutenhandel - Meest vermelde handelaars

bladzijde 73

 

Gelis Boyvoets alias Pouwels, voerman en handelaar in wol, laken en vee in de periode 1583/1588.

 

Deel II van het boek handelt over de vrachtrijders in het Land van Pelt.

Vrachtrijders uit het Noorden va het Land van Loon (het laatste kwart van de 16e eeuw)

bladzijde 92

 

Heyn Boyvoets van Neerpelt, in 1590 een voerman varende over lant van eenen steden totten anderen, kwam ondermeer in het noordelijk gelegen 's-Hertogenbosch (10:199v). Eerder werd Heyn als genoemd als koopman van wol en laken.

In 1594 laadde Wauter van Hesacker voor zes en een halve gulden een vracht voor de genoemde Heyn Boyvoets (11:70).

In 1592 schoten die voerluydens Aert Gerits, Rut Maes, Heyn Voets en de al genoemde Heyn Boyvoets en Gybel Cuypers 150 gulden voor tot executie ende moetsoene (= zoenverdrag, i.c. overeenkomst) van soldaten van 's-Hertogenbosch (11:19v).

 

In dienst van de gemeente Neerpelt voerden Hendryck Janss alias der Winne, Hendryck Paulussen alias Boeyvoets, Aert Hendriccxen alias Hollen en Giel Maessen alias Coecx - alle vier voerlui of schutters in 1592 samen met karrelieden uit Lommel transportdiensten uit voor oorlogsvoerende partijen (11:25).

 

Opmerking (niet in het boek):

Bovengenoemde familieleden zijn (nog) niet opgenomen in een van de stambomen, maar ook niet in de Verzameling Peltenaren.
Met name de twee genoemde aliassen zijn interessant voor verder onderzoek.

 

 

 

 

 

Hierna volgt een uittreksel uit de emigrantenlijst met onze familieleden.

 

 

Geëmigreerd naar Friesland zijn:

 

 

Nummer 10 is opgenomen, omdat het een emigrant betreft naar Heeg in Friesland.

Heeg, Wymbritseradeel en Haskerland zijn praktisch dezelfde dorpen, ongeveer 10 km ten ZW van Sneek.

In Wymbritsradeel is een familietak terechtgekomen als onderdeel van de stamboom van Antonius Buijvoets.

Dierick Puls kan dus zeer goed tot die familie behoort kunnen hebben.

 

Geëmigreerd naar Noord-Holland zijn:

 

 

 

 

 

Spanbroek en Opmeer zijn twee dorpen die praktisch tegen elkaar aan liggen, ongeveer 10 kilometer ten N.W. van Hoorn.

Het hierna genoemde Wognum ligt vlakbij Hoorn en Warmenhuizen vlak bij Alkmaar.

 

 

 

Bovengenoemde familieleden die vanuit Pelt naar Noord-Holland emigreerden zijn momenteel praktisch allemaal ondergebracht in de stamboom van Dierick Beyvoets.

 

Tenslotte wordt een familielid genoemd als emigrant naar Limburg nr. 303:

 

 


 

Zie ook de website: http://www.heemkunde-limburg.be/teuten.htm
 


©-2003 Jan Buyvoets - laatste wijziging:      HOME