Van Neerpelt naar West-Friesland

Het is tot nu toe onduidelijk geweest hoe rond 1655/1660 familieleden vanuit Neerpelt emigreerden naar West-Friesland (de kop van de provincie Noord-Holland). Rond die tijd moet ook Arien Bijvoet neergestreken zijn in Noord/Holland. Er kan echter nog geen familieverband worden aangetoond met de stamboom van Dierick Beyvoets. In dit artikel wordt geprobeerd wat duidelijkheid te scheppen.

De stamboom van Arien Bijvoet (voorheen Aris Bijvoet) is in de afgelopen jaren de snelst groeiende stamboom geweest.

De grootste stamboom is van stamvader Buijvoets met 572 Buijyvoetsen, gevolgd door de stamboom van Dierick Beyvoets met 466 Buijyvoetsen.

Als goede derde telt de stamboom van Arien Bijvoet nu bijna 400 Buijyvoetsen.

Aangenomen is dat Arien Bijvoet rond 1640 geboren is. Van Arien Bijvoet is nauwelijks iets bekend. Zijn bestaan is afgeleid uit de bekende gegevens van zijn twee kinderen.

Belangrijk om het raadsel te ontrafelen zijn de zijn de genoemde plaatsnamen. Reden om hieronder een kaartje af te drukken van het desbetreffende deel van de provincie N-Holland, oftewel het gedeelte wat ook bekend staat als West-Friesland.

De afstand van bijvoorbeeld Obdam naar Spanbroek is ongeveer 4 km.

Het gaat in dit artikel voornamelijk over de dorpen (steden?) Obdam, Wognum, Spanbroek, Opmeer en Hoogwoud. Deze dorpen liggen praktisch op loopafstand van elkaar en kunnen dus voor wat betreft de emigratie van Neerpelt naar Spanbroek als een geheel worden beschouwd.

Het bij elkaar liggen van deze dorpen is goed te zien op Google Earth.

Exact in het midden ligt Spanbroek. Het thans veel grotere Opmeer ligt aansluitend naar boven en nog hoger ligt Hoogwoud. Linksonder Obdam en geheel rechts Wognum.

Om de kaart hierboven in detail te bekijken kunt u er op dubbelklikken.

Zoals bekend was voor de inpoldering de kop van Noord-Holland (dus West Friesland) moeilijk bereikbaar. Daarom is gezocht naar een landkaart uit vroeger eeuwen om te zien of de plaatsen destijds redelijk bereikbaar waren.

Het boek van Mertens behandelt de emigratie van de teuten )soort marskramers vanuit Neerpelt naar Noord-Holland. In zijn boek vinden we lijsten met emigranten naar de Noordelijke Nederlanden. Voor wat betreft de emigranten naar West Friesland vinden we de volgende gegevens:

Jacop en Pieter waren beiden oom en voogd over de kinderen genoemde Jan Dierick Beyvoets en Merieke Lambrechts. Met deze gegevens werd een paar jaar geleden de volgende stamboom samengesteld.

De zonen van Jan (Lambert en Hendrik) ontmoetten in Alkmaar de zusjes Bra uit Haarlem en van het een kwam het ander. De familie Bra bezaten blekerijen in Bloemendaal en je kan dus wel zeggen dat Lambert en Hendrik in een gespreid bedje terecht kwamen. Daar Lambert niet gezegend werd met kinderen moet dus Hendrik beschouwd worden als stamvader van de blekers en bloembollenkwekers in Bloemendaal en Overveen. De familie kent 462 nakomelingen in 12 generaties. Het is niet waarschijnlijk dat Arien aan deze familietak gekoppeld kan worden.

De zonen van Pouls (Jan en Hendrik) bleven in de buurt van Spanbroek.

Jan Poulusz Bijvoetheeft slechts 31 nakomelingen gehad in 4 generaties.

Hendrik Poulusz Bijvoet deed het beter en had 156 nakomelingen in 10 generaties. Met wie Hendrik de eerste keer getrouwd was is nog onbekend.

Van Jacop en Aelten is tot op heden niet bekend of zij gezegend waren met nakomelingen en het verdient aanbeveling om meer gegevens van deze familie te vinden.

Lyntis  was getrouwd met Pieter Pinxten en volgens de regeltjes van de genealogie verdwijnt deze tak in de vergetelheid. Grappig is dat de "achternaam" Pelt wordt.

Vermoed wordt dat de derde generatie van Dierick geboren is rond 1630

Ze zijn dus allen geboren in Neerpelt en met hun ouders als bijna volwassenen geëmigreerd naar Noord-Holland.

==================

Bekijken we nu de stamboom van Arien Bijvoet voor de eerste drie generaties.

Stamvader Arien Bijvoet is geconcludeerd uit het bestaan van zijn twee zonen.

Eveneens is afgeleid uit de data van zijn nakomelingen dat Arien rond 1640 geboren is.

Arien is dus van dezelfde leeftijd als de 3e generatie van de stamboom van Dierick Beyvoets. Arien zal dus eveneens geboren zijn in Neerpelt en als jongeman van 15 à 20 jaar (mogelijk met zijn ouders) geemigreerd zijn van Neerpelt naar Noord-Holland.

Belangrijk in dit verband is het feit dat Arien een afgeleide is van Adrianus.

Alhoewel de naam Adrianus rond die tijd wel bij aangetrouwde familie in Neerpelt voorkomt, is er niet direct een Adrianus Buijyvoets aan te wijzen.

Aangezien de namen Claas en Arien elkaar keurig afwisselen, zou de vader van Arien weer kunnen heten Claas Bijvoet. Claas is een afgeleide van Nicolaas.

Er is echter in Neerpelt niet direct een Nicolaas Bijvoet te vinden.

We is het opvallend dat de naam Nicolaas wel voorkomt in de stamboom van Dierick Bijvoet, namelijk als zoon van Hendrik Jansz Bijvoet geboren te Alkmaar in 1673 (vierde generatie).

Speculatief doorgeredeneerd zou er nog een zoon kunnen zijn van Dierick Beyvoets met de naam Nicolaas Diericksz Bijvoet (tweede generatie). De zoon van deze Nicolaas is dan de huidige stamvader Arien.

De ouders die ook in aanmerking komen om als ouders te fungeren van Arien zijn Jakop Dirksz Beyvoets en Aelten Thielmans die neergestreken waren in Wognum.