Vereniging van de familie Buijyvoets (of gelijkluidend) die als doel heeft onderzoek te doen naar
de stamboom en de geschiedenis van de familie en de resultaten ervan te publiceren op deze website.

Bijvoet & Byvoet Familie vzw

(B&BF)


Om een artikel te vinden vul dan hier een trefwoord in:

×

Fout

AutoTweet NG Component is not installed or not enabled. - /hermes/bosnaweb07a/b645/apo.fbyvoe34/bijvoet.org/content/plugins/system/autotweetcontent/autotweetcontent.php

De groothandel in Hechtel

De groothandel in kruidenierswaren van onze familie in Hechtel was van grote invloed voor de plaatselijke bevolking. De stroomvoorziening van de fabriek verzorgde bijvoorbeeld het hele dorp, terwijl de inwoners ruimhartig konden rekenen op de sociale voorzieningen van het bedrijf.

 

Het boek "Hechtel Toen"

Het boek van Alfons Janssens uit 1987 vormde de bron en onderlegger voor dit artikel. De foto's over de groothandel van Byvoet zijn in 2000 gescand en in dit artikel geplaatst. Tegewoordig kunnen betere scans gepubliceerd worden, maar het boek is helaas niet meer verkrijgbaar.

We zouden het zeer op prijs stellen als iemand weet hoe wij dit boek nog kunen verkrijgen.

U kunt hierover contact met ons opnemen via Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. 

 


De generaties van onze familie die een rol hebben gespeeld bij de groothandel in Hechtel zijn hieronder weergegeven. De desbetreffende familieleden waren betrokken bij meerdere familiebedrijven. Voorloper van de groothandel in Hechtel is met name het tabaksbedrijf in Eindhoven.



Hendrikus (Henry) Byvoet (1781-1833)

Hendrikus (Henry) Byvoet is in St. Hubertuslille (vlak bij Neerpelt) geboren en door hem werd in 1810 een tabakskerverij en -winkel gestart in Eindhoven.

De tabaksindustrie in Eindhoven bestond van oudsher vooral uit snuifbereiderijen die vooral de Zuidelijke Nederlanden als afzetgebied hadden. De Belgische opstand van 1830 benadeelde deze industrie. De opstand bracht ook troepenbewegingen met zich mee, en even dreigde in 1831 nog een inval in Eindhoven van Belgische troepen.

In 1811 trouwde hij met met Johanna Habraken uit Woensel. Haar vader was koopman en in 1788/1789 burgermeester van Eindhoven.

Johanna was geboren in Woensel (bij Eindhoven) en het echtpaar kreeg vier kinderen:

GezinJohannaBijvoet-Habraken

1833
In 1833 overleed Hendrikus in Eindhoven en werd het bedrijf door zijn echtgenote Johanna Habraken voortgezet onder de naam Firma Wed. H. Byvoet & Zn. Onder die naam werd het bedrijf op 10-5-1921 (?) bij de Kamer van Koophandel geregistreerd op het adres Demer 38 te Eindhoven.
In 1833 verhuist zijn zoon Antonius (Antoon) naar Hechtel. Hij was de grondlegger van de groothandel in Hechtel.
Zie volgende paragraaf.
De tweede zoon van Hendrikus, ook  Hendrikus genaamd, bleef ongetrouwd en was met zijn moeder werkzaam in de tabakskerverij in Eindhoven. Hij stierf in 1857 in Hechtel. Volgens de overlijdensakte (opgenomen in de stamboom) stierf hij in het huis van zijn broer Antoon in Hechtel, maar woonde toen 'rechterlijk' nog in Eindhoven.

1840
In 1840 woonde Johanna te Eindhoven met haar nog thuiswonende kinderen Hendrika, Hendrikus en Maria op de Demer nr. 31 in Eindhoven.

1860
Tussen 1860 en 1880 woonde Johanna daar samen met haar dochter Henrica (= Hendrika = Henriette) en schoonzoon Gerardus Johannes van Mierlo.

1867
Johanna Habraken overleed in 1867 te Eindhoven.

1886
Volgens de Meierijsche Courant van 21-4-1886 waren de sigaren van Lurmans en Co., in Eindhoven alleen verkrijgbaar bij Wed. H. Bijvoet en Zn.

1900 en 1907
In 1900 en in 1907 werd een hinderwetvergunning afgegeven voor een gasmotor in de tabakskerverij.

Tabakswinkel Bijvoet Habraken1918 tot 1924
Van 1918 tot 1924 woont op Demer 30 de tabakskerver Martinus Godefridus Manders. Hij was geboren op 2-10-1891 in Waalre.

Datering van de foto volgens het RHC-e 1918-1921, waardoor het onduidelijk is wie er op de foto staan. Voor 1918 woonden op Demer 38 een tweetal ongetrouwde kinderen van Maria Byvoet en Balthazar de Groof. In 1922 woonden hun kinderen Lucas, Henriette en Maria de Groof op Keizersgracht 18.

Door op de foto hiernaast te klikken wordt deze vergroot weergegeven. 
Dan is de tekst boven de deur leesbaar: Wwe. H. Bijvoet & Zonen.

Misschien heeft een familielid deze foto nog in het familiealbum. Staat daarbij (eventueel aan de achterkant) wie de personen zijn op deze foto? Graag een E-mail aan Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken..

1921
Op 10-5-1921 wordt Martinus Manders firmant.

1922
in 1922 werd door Martinus Manders opgericht: 'De Twee Morianen 1810'.

1924
Op 23-4-1924 werd door de Kamer van Koophandel gemeld dat naast de tabakskerverij tevens groothandel was in koffie en thee. In 1952 werd dit weer vervallen verklaard.
Hieruit kan afgeleid worden de nauwe band die er bestond tussen het familiebedrijf in Eindhoven en in Hechtel.
Op 20-10-1924 werd het eigendom van het bedrijf overgeschreven van Martinus Manders naar Lambertus (Lambèr) Franciscus Prinsen. Hij was geboren op 19-4-1898 in Berlicum en woonde in 1924 op Demer 30. 

1926
In 1926 deponeerde Lambèr het merk: "wereld-spelen tabak".

TijdelijkAdresTabakshandelBijvoet1942
Op 6 december bombardeert de Britse luchtmacht (RAF) de fabrieken van Philips in Eindhoven. In deze fabrieken werden onder andere radio's voor de Duitse bezetters geproduceerd. Dit bombardement, waarbij ongeveer 140 doden vallen, staat bekend als het Sinterklaasbombardement.

Lees verder over het sinterklaasbombardement....

Omdat de Philipsfabrieken in het centrum van Eindhoven lagen, werd ook de Demer zwaar gebombardeerd en moest de tabakshandel van de Fa. Bijvoet tijdelijk uitwijken naar de Kettingstraat 24. Op 9 december werd hiervoor in het Dagblad voor het Zuiden een advertentie opgenomen.

1953 - 1962
Bron voor de gegevens van de tabakskerverij werden gevonden in de archieven van de Kamer van Koophandel te Eindhoven (dossier nr. 386). Daarin staat tenslotte nog vermeld:

  • 31-1-1953 is het woon- en zaakadres Demer nr. 22. Toegevoegd door de KvK: tabaks artikelen.
  • 1-10-1962 is het bedrijf in Eindhoven opgeheven.

02.byvoet-tabak

Demer34Eindhoven

De gegevens over het bedrijf in Eindhoven en de relatie van Eindhoven met Hechtel en Jodogne bleek onder ander uit ontvangen lucifersetiketten. In 2014 ontvingen wij van  Ad Jansen  de volgende E-mail.

Ik heb met veel interesse het artikel over de familie Bijvoet gelezen. Mijn belangstelling komt omdat ik lucifersetiketten verzamel en daarbij die in een historisch raamwerk wil plaatsen. Om die reden kwam ik daar uit. In mijn verzameling zijn diverse etiketten met betrekking tot de familie. Sommigen kan ik nu beter dateren andere roepen vragen op. Niets is vermeld over de vestiging in Jodoigne. Ook de naam "In het Wapen van Limburg", misschien de naam waaronder producten verkocht werden, wordt niet genoemd. In bijgaande scans vindt u etiketten uit mijn verzameling. Daarbij zijn ook etiketten van "'t Kapelleke". Ik weet niet of dit het beoogde merk is. Als u meer info hebt dan ontvang ik die graag.

Met de hartelijke groeten,

Ad Jansen, voorzitter Stichting Studie & Documentatiegroep Lucifersetiketten

 
Klik op onderstaande afbeeldingen om deze te vergroten.

 


De groothandel in kruidenierswaren, koloniale waren en specerijen

 

Antonius (Antoon) Byvoet (1814-1868)

Antoon Byvoet small Onbekende dame small
Antoon Byvoet Onbekende dame

De schilderijen zijn eigendom van Monique Byvoet. Volgens geruchten is de onbekende dame niet de echtgenote van Antoon, omdat zij niet geschilderd wilde worden. Mogelijk dat het bijvoorbeeld een zuster is van Antoon. De schilderijen zijn ook opgenomen in ons virtueel museum en kunnen daar in hoge resolutie bekeken of gedownload worden.

Direct na het overlijden van zijn vader in 1833 verhuist Antoon naar Hechtel om daar een nevenvestiging op te zetten van de tabakskerverij in Eindhoven. Reden voor een nevenvestiging in Hechtel is mogelijk het feit dat de afzet van tabaksproducten vanuit Eindhoven naar de Zuidelijke Nederlanden te lijden had van de Belgische opstand in 1830.

antoon bijvoet(1814)

Antoon was op dat moment 19 jaar en werd vermoedelijk geheel ondersteund door zijn familie in Eindhoven.

In 1839 huwt hij Anna Geerts. Zij krijgen vier kinderen die ook een grote rol spelen in de ontwikkeling van het bedrijf in Hechtel.

Gezin-Bijvoet-Geerts

Alhoewel geheel ondersteund door zijn familie in Eindhoven, kan Antoon gezien worden als grondlegger van de groothandel in Hechtel. Klik hier voor een stamboom met Antonius Bijvoet als stamvader.

In het centrum van Hechtel bouwt Antoon magazijnen voor een groothandel in kruidenierswaren.
Twee grote wegen maken van Hechtel een belangrijk kruispunt: de weg van Diest naar Maaseik en Roermond (N73 - Peerderbaan) en de weg van Hasselt naar Eindhoven (N74 - Lommelsebaan). Deze laatste werd aangelegd in de 18de eeuw om Luik te verbinden met 's Hertogenbosch en stond destijds bekend als de 'steenweg op Luik'.

Precies op dit belangrijke knooppunt van wegen bouwt Antoon aan de Lommelsebaan (tussen de Kamperbaan en de Rhijnweg) een groot magazijn dat later is uitgebreid tot een heel fabriekscomplex.

De locatie van het fabriekscomplex is heel mooi aangegeven op de volgende tekening.

bedrijf bijvoet tekening

Op de tekening het enorme gebouwencomplex van de Weduwe Henri Byvoet en Zonen:

"Magazijn van Koffij, Specerijen, Stoomfabriek van Tabak Carotten en Rolle Snuif".

Op de voorgrond zien wij een goederentrein die naar de "fabriek" stoomt. De eerste tram in Hechtel reed in 1888 en men maakte daarvan gebruik door een poort te creëren waarmee de tram de binnenplaats van de fabriek kon oprijden.

December 2014 ontvingen we van Viviane Biot-Byvoet via Facebook de volgende reactie op ons artikel: 

Mijn vader sprak er mij dikwijls over ! Trein kwam één kant in, loste alle waren, om aan de andere zijde terug weg te gaan !
Viviane Biot

Opvallend is dat de zeer markante ingang bij het kruispunt voor tramwagens op alle prenten is aangegeven, maar op de tekening hierboven ontbreekt.De familie Schutjes attendeerde ons er op dat de tekeningen van de briefhoofden een grote dichterlijke vrijheid vertoonden.

Alle tekeningen van de fabriek op de kopjes van brieven en rekeningen geven dus een verwarrend beeld hoe de fabriek er nu eigenlijk heeft uitgezien. Wel logisch is dat in de oudste exemplaren niet alleen Hechtel, maar ook Eindhoven nog wordt genoemd.

Een voorbeeld uit 1894:

rekeningHechtelEindhoven1894

En vervolgens een voorbeeld uit 1910 (dus 16 jaar later) waarbij Eindhoven niet meer wordt genoemd en voor het eerst de kenmerkende ingang voor het spoor staat aangegeven.

briefhoofdrekening1910

Bij de foto's zijn veel toelichtende teksten opgenomen waaruit veel afgeleid kon worden. Omdat bekend is dat aan het kruispunt de groothandel, villa Rosa en villa Buitenlust zijn gelegen, en het feit dat op de achtergrond de kerk van Hechtel zichtbaar is, kon het fabriekscomplex globaal ingetekend worden op de huidige stadsplattegrond van Hechtel.

googlemaps2

Opvallend is dat de afgeschuinde hoek bij het kruispunt nog steeds aanwezig is. Mogelijk is voor de daar gebouwde huizen de fundering van de fabriek gebruikt.


 

Christina Hendrica (Henriette) Byvoet (1844-1914)

Henriette-christine-Schutjes-BijvoetDe dochter Henriette is geboren in Eindhoven en huwde met Louis Schutjes in 1871. Louis is evenals Henriette geboren in Woensel (tegenwoordig onderdeel van Eindhoven).

Evenals de vader van Henriette was ook de familie Schutjes werkzaam in de sigarenindustrie. Hans van Melis heeft studie gemaakt van de sigarenindustrie en die wees al op de bloedverwantschap van vele families in deze branche.

Het echtpaar Schutjes-Byvoet bouwden op het kruispunt in Hechtel villa 'De Buitenlust'.

Het pand Villa Buitenlust bestaat nog steeds en is hieronder geel omcirkeld aangegeven. Het staat op het kruispunt diagonaal tegenover de (verdwenen) fabriek. Anno 2012 blijkt de grondvorm van de villa nog steeds intact. Op de gevel aan de Hasseltsebaan staat met neonletters: 'Egyptische en Italiaanse Grillroom - Pizzeria'.
villa Rosa earthview Café-restaurant Buitenlust

Hun zoon Adrien Schutjes bouwde een chocoladefabriek en later voegde hij er specerijen aan toe. Deze laatste is ook burgemeester van Hechtel geweest.


Jacobus Hubertus (Jacques) Byvoet (1846-1910)

JacquesBijvoetJacques woonde in de Lommelsebaan naast de magazijnen. Toen zijn vader stierf in 1868 was hij 22 jaar. Hij trouwde circa 1873 met Maria Virginie Peeters. Onder zijn impuls wordt de groothandel verder gezet en met zijn broer Henri uitgebreid met een tabakskerverij en een koffiebranderij.

Er werd, om in elektriciteit te voorzien, een eigen stoominstallatie op kolen gebouwd. De aanvoer kwam vanuit de haven van Antwerpen met gesloten tramwagens die met de hand naar binnen in het magazijn geduwd werden vanuit de wissel. Zware boerenpaarden trokken de huifkarren om de waren rond te brengen, zelfs tot aan de Maaskant in de omgeving van Maaseik. Hiervoor bleef men soms een ganse week onderweg.

Gezin Bijvoet Peeters HechtelIn 1900 werd de firma gesplitst; Jacques behield het bedrijf op het kruispunt met de koloniale waren onder de naam "Jacques Byvoet & zonen - Specerijen". Het betrof het gedeelte van het bedrijf aan de Lommelsebaan met de stokerij tot aan de Rhijnweg.

Zijn broer Henri (zie hierna) ging verder met de elders gebouwde tabakskerverij en de likeurstokerij.

Rond 1904 startte Jacques een filiaal "Byvoet en Houbrechts" te Waremme, alsook "Byvoet Jacques" te Luik.

Met honden en paardenkar werden de waren vervoerd door gans Limburg. In 1905 was Jacques burgemeester van Hechtel bij de inhuldiging van pastoor Vrijens. In 1909 werd het bedrijf gemoderniseerd door de hulp van volksvertegenwoordiger Mr. Helleputte, politieker voor het arrondissement Maaseik en professor in Leuven.

Jacques is een zeer gewaardeerd burgemeester van Hechtel geweest. Hierover is op onze website een artikel gepubliceerd door nakomeling Andre Byvoet, getiteld:
Jacques Byvoet, burgemeester van Hechtel

Jacques stierf in 1910.

Voor het overzicht van dit gezin in onze database: klik hier

Zijn zoon Xavier (1889-1961) werd rechter en ook aan hem is door Andre Byvoet een apart artikel gewijd:
Xavier Byvoet, een markant rechter

HuisBijvoetElensZijn zoon Alphonse (1877-1933) trouwde met Irma Elens en zij woonden tot 1930 vlak bij de fabriek in een villa aan de Don Boscostraat in Hechtel.

Na 1930 is de villa in gebruik geweest als gemeentehuis van Hechtel en het is tenslotte in 1944 verwoest. Ongeveer op dezelfde plek is het huidige gemeentehuis gebouwd.

Toen in 1910 Jacques Byvoet stierf hebben Alphonse & Eugène, samen met hun moeder Virginie en de financiële hulp van broers Xavier en Modest het bedrijf verder gezet.

In 1924 werd het bedrijf omgezet in 'Jacques Byvoet NV'-'Handelshuis'. Het vervoer werd met camions gedaan en de goederentrein verdween. Door goedheid en te weinig controle op de arbeiders ging het bedrijf in 1931 ten onder. Bij elke zieke in het dorp bijvoorbeeld werd er een peperkoek en worst gratis geschonken. Oorzaak was ook dat het volk zichzelf betaalde door tabakswaren mee te nemen en zelf te verkopen.

Alphonse stierf in 1933 als gevolg van een hersenschudding opgelopen met een auto-ongeluk (Ford) in 1931. Ook moreel leed hij sterk onder de teloorgang van de firma; de twee laatste jaren van zijn leven moest hij een pet dragen.

De koffiebranderij werd verkocht aan Robert van Briel uit Hasselt, welke in 1945 door Emile Schutjes terug wordt gekocht. Deze kocht ook in dezelfde periode de tabakskerverij van Eugène Byvoet en deze bleven bestaan tot eind jaren zestig. De tabakskerverij werd overgenomen door Eugène en Alphonse. Alphonse stierf twee jaar later en in 1937 werd het Handelshuis verkocht aan 'Textiel Franssen-Peeters'. Gedurende de tweede wereldoorlog worden de gebouwen volledig verwoest. Na 1945 verdween de tabaksnijverheid uit Hechtel. Wel werd door Emile Schutjes tabak is blijven maken voor "oude" trouwe klanten van de firma Byvoet zelfs uit het Luikse en uit de Ardennen.

Eugène Byvoet kocht villa 'De Zwaan' van Henri Schutjes in 1937, waarna Dr. Vrancken tot aan de afbraak ervan in het huis woonde. Ook kan het zijn dat Eugène villa de Zwaan bouwde en verkocht hij deze villa in 1937 aan Dr. Vrancken. Deze villa brandde uit tijdens de bevrijding van Hechtel en werd in een andere stijl herbouwd.

De kinderen van Alphonse vertrokken naar Hasselt en bekwaamden zich in de textielbranche. Zie ons artikel:

Van groothandel in textielwaren tot "Bivolino"


donboscoschool2De sociale betrokkenheid van de familie met Hechtel blijkt ook uit het feit dat door hun de Don Bosco school in Hechtel is opgericht.

Klik hier voor de huidige website van de school


Henricus Victor (Henri) Byvoet (1849-1888)

Henri huwde Rosalie Straatman en bouwde het huis 'Villa Rosa', ook op het kruispunt van de N73 en de N74. Om precies te zijn op de hoek van de Kamperbaan en de Hasseltsebaan. De villa werd later verkocht aan Herman Schutjes-Van Briel die er verbleven tot na de bevrijding van Hechtel en nadien verkochten (1946) om in Hasselt (Mombeek) te gaan wonen. Eind jaren 60 werd deze villa afgebroken.

villa Rosa

Gezin Bijvoet Straatman

Toen in 1900 het bedrijf werd gesplitst vanwege het overlijden van Jacques, verwierf zijn broer Henri en zuster Henriette, de eerste tabakskerverij 't Kapelleke en de likeurstokerij De korhaan. Deze bedrijven waren gelegen naast de villa van Alphonse en Irma Elens aan de Don Boscostraat. Het bedrijf heette 'weduwe Henri Byvoet & zonen'. Rosalie stierf in 1920 en haar zonen Edmond & Gerard (van Rosalie Straatman) hebben samen met Henriette en Louis Schutjes het bedrijf verder gezet.

Moeilijkheden met de bedrijven begonnen echter toen, na de eerste wereldoorlog, een in gulden aangegane lening moest worden terugbetaald. Rond 1924 was de Belgische Frank 90% t.o.v. de Gulden ontwaardigd.



Het dorp Hechtel

(bron: Wikipedia)

Hechtel werd in 1160 voor het eerst vermeld, en wel als Hectela, mogelijk afgeleid van heg of haag. De naam Hectala figureerde in een overdrachtsacte van een hoeve, De Briel genaamd, aan de Abdij van Averbode.

Geschiedenis

Mogelijk liep er in de Romeinse tijd reeds een weg in noordelijke richting door dit gebied. Het dorp ontstond in de vroege Middeleeuwen, en het groeide rondom een zogeheten dubbelplein, twee aaneengeschakelde driehoekige pleinen, evenwijdig aan de Dorperloop gelegen. Vóór 1266 was Hechtel al een zelfstandige parochie.
In de Middeleeuwen maakte Hechtel deel uit van het ambacht Pelt-Grevenbroek. Binnen dit gebied had Hechtel, samen met Eksel, een schepenbank. De heerlijke rechten waren in handen van de Graaf van Loon, later de Prinsbisschop van Luik.

Van 1777-1788 werd de Steenweg op Luik door Hechtel aangelegd. In 1845 volgde de weg van Maaseik naar het huidige Leopoldsburgen in 1888 kwam er een buurtspoorweg, die in 1948 door een busdienst werd vervangen.
In 1830 vond de Belgische Opstand plaats. In Hechtel werd een douanekantoor ingericht, dat later werd verplaatst naar Lommel. In 1831 echter werd Hechtel korte tijd bezet door Hollandse troepen in het kader van de Tiendaagse Veldtocht.
In september 1944 was Hechtel het toneel van de Strijd om Hechtel tussen zich terugtrekkende Duitse troepen en de geallieerde Welsh Guards. Hierbij vielen meer dan 200 doden, onder hen meer dan 30 burgers. Het centrum van het dorp werd bijna volledig verwoest. Ook de archieven van de gemeente en de parochie gingen verloren.

Economie

Hechtel was vanouds een landbouwdorp, op arme zandgronden gelegen, en omringd door uitgestrekte heidevelden. In de 16e en 17e eeuw was het een centrum van hennepteelt. Van de vezel werden door de plaatselijke nijverheid visnetten geproduceerd. Daarnaast bestond schapenteelt en de verbouw van boekweit en rogge. In de 18e eeuw kwam er een douanekantoor (het aangrenzende Lommel behoorde nog tot de Republiek der Nederlanden) en, dank zij de aanleg van de Steenweg op Luik, bloeide de doorvoerhandel. Handel in haver, en de hoefsmederij bloeide op.
Ook de teuten droegen bij aan de economie.
In 1832 kwam Antoon Byvoet uit Eindhoven en begon een handel in koloniale waren en een karotten, snuif- en tabakkerffabriek, "'t Kapelleke" genaamd. In 1833 volgde de likeurstokerij "De Korhaan", welke onder meer het Elixir de Spikelspade vervaardigde en verkocht. Dit familiebedrijf werd in 1938 verkocht aan de gebroeders Scheelen, welke in 1928 reeds een likeurstokerij hadden opgericht te Reppel onder de naam "Leukenhof". In Hechtel ging men nu "Leukenheide" heten. De fabriek brandde af tijdens de gevechten van 1944, maar werd in 1945 weer opgestart. Men verwerkte uiteindelijk geen tabak meer, maar produceerde vanaf 1988 het insectenwerend middel Antipic. Dit bedrijf bestaat nog steeds.

Bezienswaardigheden

  • De Sint-Lambertuskerk is een modern-gotische kerk uit 1938. Ze heeft een toren uit ongeveer 1500.
  • Het klokkenmuseum en de destilleerderij Leukenheide.
  • Het gemeentehuis, uit 1952, ontworpen door architect Wijckmans. Voorheen stond op deze plek de villa van de familie Byvoet-Elens.

Natuur en landschap

Ten westen van Hechtel ligt een groot heidegebied, dat vrijwel geheel wordt ingenomen door een militair domein, bekend als het Kamp van Beverlo. Direct ten westen van Hechtel ligt het bosreservaat en stuifzandgebied In de Brand.
Ten oosten van Hechtel ligt de Resterheide met de Begijnenvijvers, die zich bevinden in de Bolissenbeek, welke de oostgrens van de gemeente vormt en naar het noorden stroomt. Hier is ook de waterscheiding: de Zwarte Beek ontspringt hier ook, maar stroomt ten zuiden van Hechtel, in westelijke richting. Ten noorden van Hechtel vindt men de bovenloop van de Grote Nete, die eveneens in westelijke richting stroomt.

Verkeersknooppunt
Hechtel ligt pal op het kruispunt van de weg Hasselt-Eindhoven, door Napoleon Bonaparte aangelegd, en de weg Maaseik-Leopoldsburg. Die word geleid via de rotonde in het midden van Hechtel.
De autoweg Hasselt-Eindhoven en het toenemende (vracht)verkeer zorgde de laatste decennia voor verkeersoverlast in het centrum van Hechtel. Sinds de komst van de Limburgse Noord-Zuidverbinding einde jaren 1990 rijdt het doorgaand verkeer niet meer door de dorpskom.

 


Etikettenparade

Van veel producten zijn de etiketten op dozen, bussen en flessen bewaard gebleven. Alleen al aan de hand van deze etiketten is de geschiedenis van dit familieberdijf af te lezen. Via bijvoorbeeld de plaatsnamen (Eindhoven en/of Hechtel en/of Jodoigne), alsmede de verschillende namen van het bedrijf of vestigingen.

Door een etiket aan te klikken wordt deze vergroot weergegeven of kan als diavoorstelling bekeken worden.

bedrijf bijvoet 11 tandarts


Ons personeel

Ook pret ontbrak er niet. Op de binnenplaats van de firma Byvoet amuseren de zonen Byvoet zich met een paar arbeiders, die enkele tanden willen laten trekken.

Op de stoel zit het guitige Berkske. Naast hem luistert Camille Byvoet, student in de geneeskunde, aandachtig en enigszins verbaasd naar zijn koddige patiënt. Op de voorgrond staan de werktuigen van de tandarts; een zaag, twee nijptangen en een zware hamer...

 

 


 

En Toen

Zoals in de aanhef van dit artikel vermeld hebben we veel gegevens voor dit artikel te danken aan het boek Hechtel Toen van Alfons Janssens. Niet alleen de foto's waren interessant, maar vooral de teksten leverden ons veel gegevens op over het familiebedrijf en de familieleden daarachter.



De "steenweg op Eindhoven" is een oude benaming van de Lommelsebaan (N73). Volgens Wikipedia is de betekenis van 'steenweg' op de eerste plaats 'verharde weg' en op de tweede plaats 'Steenweg (oudheid), uiteenlopende verharde wegen in oude samenlevingen. Eigenlijk vormt de 'Steenweg op Eindhoven' onderdeel van de 'Steenweg op Luik' die in Wikipedia als volgt wordt omschreven:

Steenweg op Luik
Het traject verliep van 's-Hertogenbosch via Boxtel naar Eindhoven, vervolgens via Valkenswaard en de grens bij Grote Bareel, naar Hasselt en vervolgens via Tongeren naar Luik. De aanleg van een dergelijke weg was in de 18e eeuw een betrekkelijk uniek project waarbij vele moeilijkheden moesten worden overwonnen. Zo doorkruiste de weg menig moerassig gebied en er waren speciale maatregelen nodig om de weg daar zodanig doorheen te leiden dat het verkeer er zonder grote problemen gebruik van kon maken. Om de hoge kosten van de weg te bestrijden waren er vele tolhuizen langs de weg, vaak aangeduid als "barrier", naar de slagboom die ter plaatse over de weg was aangebracht. De aanleg begon in 1713 en het duurde wel tot 1818 voordat de weg geheel gereed en verhard was. Toen was de Oostenrijkse Successieoorlog overigens al lang afgelopen en waren er heel wat meer politieke moeilijkheden geweest. Later zou ook de Belgische Opstand nog voor de heroprichting van een grenspost zorgen, die pas in 1839 definitief werd. De weg liep dwars door bebouwde kommen en de economie van menige plaats erlangs bloeide op door de herbergenuitspanningen en andere voorzieningen die voor de reizigers noodzakelijk waren. Dit was de reden dat vele plaatsen de weg ook door hun centrum wilden hebben.

De laatste zin geeft aan dat Jacques de magazijnen en de fabriek op een wel heel gunstige plek heeft gebouwd. Voor degene die geïnteresseerd zijn in deze bijzondere wegen wordt aangeraden het complete artikel op Wikipedia te lezen over de ´Steenweg op Luik'.

Geheel rechts op de foto is het huis van Jacques Byvoet aan de Lommelsebaan zichtbaar. Dit kan worden afgeleid uit de foto van het huis met daarvoor de ruiterclub zoals ook in dit artikel opgenomen. De begane grond heeft vier ramen met daartussen de voordeur.

 

Hechtel is altijd en vooral tot aan de Tweede Wereldoorlog een soldatendorp geweest. Dat kwam vooral door de in de nabijheid gelegen oefenterreinen van Leopoldsburg. Hier zien wij soldaten gedurende een rust op de Lommersebaan tegenover de firma Byvoet.

Opvallend op deze foto is dat de vroegere ingang voor de tramwagons geheel verdwenen is. Het is een late foto want in het fabriekscomplex zijn woningen gerealiseerd zoals te zien is aan de naam HUIS FRANSEN-PEETERS op de gevel. Zie ook de foto na het bombardement in 1944.


 

De slag om Hechtel september 1944

Na de mooie foto's van de fabriek is de teloorgang tijdens de slag om Hechtel in september 1944 indrukwekkend.

Het opschrift op de topgevel van de fabriek lijkt te vermelden: HUIS PRINSEN - PEETERS. Zie ook de vorige foto.


 

Rond de fabriek

Op de foto hieronder staan we op het bekende kruispunt en kijken naar de Hasseltsebaan die, hoe kan het ook anders, leidt naar Hasselt. loopt naar  in de richting van Hasselt. De villa rechts is villa Rosa. De hondenkar is van Byvoet voor lokale verspreiding van de waren.

Dagelijks trokken de zwaarbeladen huifkarren van de firma Byvoet en Schutjes met bloem, koffie en andere koloniale waren naar het Maasland en Haspengouw. Geen plaatsje werd onbenut gelaten. Onder de karren hingen vaten met petroleum.
April 2010 ontvingen we van de heer Snoeks nevenstaande foto welke gepubliceerd is in zijn boek "Hechtels verleden in woord en beeld" (1986).

Ook pret ontbrak er niet. Op de binnenplaats van de firma Byvoet amuseren de zonen Byvoet zich met een paar arbeiders, die enkele tanden willen laten trekken.

Op de stoel zit het guitige Berkske. Naast hem luistert Camille Byvoet, student in de geneeskunde, aandachtig en enigszins verbaasd naar zijn koddige patiënt. Op de voorgrond staan de werktuigen van de tandarts; een zaag, twee nijptangen en een zware hamer...


Gekopieerd uit de administratie

 


 

Amsterdam Pipe Museum

Op de website www.pijpenkabinet.nl van het Amsterdam Pipe Museum het volgende reclamevignet gevonden.

Bovenstaand vignet en reclame vormen onderdeel van een catalolus die in te zien is door hier te klikken

De omschrijving van de catalogus is als volgt:

Catalogus van papier met staand model in stevige kartonnen kaft met opschrift "STOOM-TABAKSKERVERIJ JAC. BYVOET & ZONEN HECHTEL" en kleiner "ONZE PRIJZEN WORDEN BEREKEND VOOR LEVERING FRANCO AAN HUIS, BETAALBAAR OP 60 DAGEN ZONDER KORTING." en daaronder vertaling in de Franse taal, onderlangs "PAPETERIE INDUSTRIELLE GANTOISE, LEONCE DE KEGHEL, 17, RUE AUX DRAPS, 17", inwendig 42 pagiona's dun papier bedrukt in zwart met tabaksvignetten en hun omschrijving, enkele tabaksmerken affgebeeld met een kleurig ingeplakt etiket.

Voor de nazaten van deze ondernemende familie een fantastisch bezit.


 

De fabriek te Jodogne

Bij het vervaardigen van dit artikel werd gedacht dat de rij vrachtwagens op nevenstaande foto eigendom waren van de firma Byvoet in Hechtel.

Jodoigne-Hechtel-70km

 

In 2009 is de foto bewerkt en bleek op de zijkant van de wagens niet Hechtel, maar Jodogne te staan. KLIK HIEROver het bedrijf in Jodogne hopen we te zijner tijd meer te kunnen pubkliceren.

In juni 1905 werd de nieuwe pastoor Vrijens door de hele bevolking ingehaald. Vooraan links wandelt burgemeester Byvoet (met stok), gevolgd door de bereden rijkswacht met de kolbak op en de ruiterclub in vol ornaat.

 



 

 

 

 


Likeurstokerij De Korhaan

Er is geen foto meer van de oude likeurstokerij van Henri Byvoet aan de Lommelsebaan. De oorspronkelijke likeurstokerij is verwoest tijdens het bombardement van 1944. Op dezelfde plaats (mogelijk op de oude fundamenten) is een nieuwe likeurstokerij gebouwd door de firma Scheelen.

 

LeukenheideOp de website www.hechtel.be/Leukenheide/ van de firma Scheelen staat vermeld:

Onze stokerij vindt zijn ontstaan reeds in 1833 onder de naam "De Korhaan". Dit bedrijf werd in 1937 overgenomen (van Henri Byvoet) door de gebroeders Scheelen. Na die periode werd de stokerij omgedoopt tot "LEUKENHEIDE".

Na een brand door oorlogsomstandigheden in 1944, is het bedrijf in de vlammen opgegaan. In 1945 werd een nieuw bedrijf opgericht (het huidige) onder de naam PVBA LEUKENHEIDE Distilleerderij, om enkele jaren geleden omgebouwd te worden tot een BVBA. Er werd altijd op ambachtelijke wijze gefabriceerd.

Hierbij een verslag over de likeurstokerij Leukenheide om in te zien of te downloaden: Opstel_Leukenheide.pdf

In 2015 kreeg de likeurstokerij een nieuwe eigenaar. Ter gelegenheid van Open Monumentendag werd door de Heemkundige Kring Hechtel in het bedrijf een prachtige tentoonstelling georganiseerd over de geschiedenis van het bedrijf. Anita Schutjes schreef hierover:

De tentoonstelling georganiseerd in de likeurstokerij de Korhaan door de Hechtelse Heemkundige Kring en speciaal hier te vermelden Mevrouw Marie-Louise Caris en Mijnheer Jan Vliegen was zeer didactisch en zeer deskundig in elkaar gestoken.
Het gaf een klare kijk in de stamboom, op de familiebezittin gen en de ontwikkeling van de familiale handelszaken op het toenmalig Hechtels kruispunt. Anita Schutjes

Ons lid Jacques Bijvoet bezocht de presentatie en werd daar enthousiast rondgeleid door leden van de Heemkring Hechtel.HeemkundigeKringHechtelTentoonstelling

In het kader van de Open Monumentendag had de Heemkring Hechtel het volgende een artikel geschreven.

HECHTEL-EKSEL - Op 13 september - Open Monumentendag - opende likeurstokerij Korhaan haar deuren. De Heemkundige Kring Hechtel-Eksel maakte van de gelegenheid gebruik om dat handelspand als historisch erfgoed voor te stellen.
In het voormalig magazijn van Likeurstokerij Leukenheide verraste ze meer dan 700 bezoekers met een evocatie van een stuk onbekend verleden. De tentoonstelling stond in het teken van Hechtel als historisch kruispunt met internationale verkeersassen. Maandag en dinsdag bezochten ook leerlingen van de Ekselse en Hechtelse basisscholen de tentoonstelling.

In een eerste deel werd Hechtel voorgesteld als een belangrijke halteplaats van keizerlijke diligences en postkoetsen op de postroute vanuit Duitsland via Roermond, Weert, Hechtel en verder naar Diest, Leuven en Brussel. Als de weg Luik-’s-Hertogenbosch in 1771 Hechtel bereikt, wordt de paardenposterij verplaatst naar de herberg ‘Den Rooden Leeuw’ langs de steenweg. Ook voor vrachtvoerders en reizigers is Hechtel in die dagen een belangrijke pleisterplaats, zodat er heel wat herbergen en logementshuizen te vinden zijn. Zo zijn o.a. de boerderij van Spiekelspade, de ‘Heybloem’ en ‘In den blinden Man’ druk bezochte herbergen. Dat alles werd op de tentoonstelling uitvoerig gedocumenteerd, evenals bevolkingsgegevens uit de volkstelling van1796 en het gebouwenpatrimonium van Hechtel anno 1843.

De hoofdmoot van de tentoonstelling was gewijd aan het impact van de familie Byvoet op Hechtel. Als na de Belgische onafhankelijkheid in 1830 de Nederlandse (tabaks)nijverheid haar Belgisch afzetgebied grotendeels verliest omwille van de hoge invoerrechten, vestigen zich heel wat tabaksbedrijven aan de andere kant van de grens. De Eindhovense familie Byvoet (afkomstig uit Neerpelt) sticht in 1833 in Hechtel, op een strategische plaats vlak bij het kruispunt, een tabakskerverij. De oudste zoon Antoon wordt als bedrijfsleider naar Hechtel gestuurd. Het bedrijf wordt later uitgebreid met een handel in koloniale waren, een koffiebranderij en de likeurstokerij ‘De Korhaan’.

Aan het kruispunt verschijnt na verloop van tijd een gigantisch complex, het grootste en belangrijkste van zijn soort in Limburg. In 1885 worden in het spoorwegstation van Wijchmaal meer dan 1.500 ton goederen gelost voor de firma Byvoet. Als in 1888 de stoomtramweg - de eerste in Limburg - van Bree naar Leopoldsburg wordt aangelegd, krijgt de firma aan de wissel in Hechtel een eigen aftakking, zodat de tramwagens rechtstreeks de firma kunnen binnenrijden. In Luik, Waremme en Jodoigne worden filialen opgericht. Vooral Jodoigne is heel succesvol en overleeft het Hechtelse moederbedrijf.
De families Byvoet en Schutjes leveren drie burgemeesters: Jacques Byvoet, Eugène Byvoet en Adrien Schutjes. Bij de oprichting van de fanfare, de toneelvereniging en tal van andere verenigingen, evenals bij de bouw van de katholieke school, zijn de families nauw betrokken.

In 1938 koopt de familie Scheelen uit Reppel de likeurstokerij. Tijdens de gevechten van 6-12 september 1944 worden de gebouwen van het vroegere Byvoetcomplex grondig vernield. De drie gebroeders Scheelen laten na 1945 een nieuw gebouw optrekken en starten een bijzonder succesvolle likeur- en wijnhandel die over heel België levert. Wanneer Jaak Scheelen nadien de firma overneemt, komt de nadruk eerder te liggen op een meer kleinschalige ambachtelijke productie op basis van natuurproducten. In 2014 wordt de likeurstokerij overgenomen.
Op de tentoonstelling waren heel wat fotomateriaal, documenten en authentiek verpakkingsmateriaal van de firma’s te bekijken. Ook de meer dan honderd oude postkaarten van Hechtel werden met meer dan gewone aandacht bestudeerd.


 

Likeur met als smaakmaker Byvoet


Op verzoek van de Byvoet & Byvoet Familie is in 2004 een likeur vervaardigd met als belangrijkste smaakmaker de ons welbekende plant Artemisia Vulgaris. De naam van deze likeur:

Byvoet 
of
Artemisia Vulgaris

Deze likeur is gedistilleerd door:
N.V. Smeets
Sasstraat 1
3500 Hasselt, België

Hoogte van de fles: 15 cm
Inhoud van de fles: 25 cl

Aangezien voor ons als vereniging geen verkoop van alcohol is toegestaan kunt u wel contact opnemen met Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. om te vernemen of en waar deze likeur verkrijgbaar is. Boze tongen beweren echter dat de hele voorraad al door de familie zelf is opgedronken.


Tot slot nog een divers paar foto's

 

 

 

Copyright © 2018 Bijvoet & Byvoet Familie vzw